Genregericht, samenhangend lees- en schrijfonderwijs in de praktijk

Lees- en schrijfvaardigheid worden in het onderwijs vaak als aparte vaardigheden behandeld, terwijl een geïntegreerde aanpak veel voordelen heeft. Onderwijs vanuit een genreperspectief is een manier om de samenhang tussen lezen en schrijven vorm te geven. Zo ontwikkelen leerlingen kennis over lees- en schrijfprocessen, zien zij de overeenkomsten tussen beide vaardigheden beter en worden zij zich bewuster van hun taalvaardigheid. Bovendien sluit dergelijk onderwijs aan bij de nieuwe Nederlandse kerndoelen en eindtermen. 
Genregericht, samenhangend lees- en schrijfonderwijs gaat uit van drie ontwerpprincipes: leer genrekennis aan, laat leerlingen analyserend lezen en laat leerlingen doelgericht schrijven. In deze interactieve workshop nemen we deze ontwerpprincipes en twee door mij ontwikkelde lessenseries als vertrekpunt om te onderzoeken hoe genregericht, samenhangend lees- en schrijfonderwijs een rol kan spelen in uw onderwijspraktijk. Van harte uitgenodigd om hiervoor materiaal uit uw eigen lespraktijk mee te nemen.

Nieuwe examenprogramma’s Nederlands: welke keuzes maak jij?

In september levert SLO de definitieve conceptexamenprogramma’s Nederlands voor vmbo, havo en vwo op. Hoe kun je als leraar aan de slag met deze geactualiseerde examenprogramma’s? Wat betekent dit voor de inrichting van je onderwijs en toetsing? Hoe kun je met je vaksectie een doorgaande leerlijn van onderbouw naar bovenbouw waarborgen? In deze workshop verkennen we deze vragen met elkaar aan de hand van curriculummaterialen van SLO. Ook kijken we naar de geleerde lessen vanuit de fase van beproeven: welke onderwijsmaterialen hebben leraren ontworpen, wat waren successen en welke uitdagingen kwamen ze tegen?  

Een nieuw geluid: creatief schrijven in een brede ontwikkeling van taalvaardigheid

Voor creatief schrijven is lange tijd weinig ruimte gecreëerd binnen het schoolvak Nederlands. Met de komst van de nieuwe kerndoelen klinkt er een nieuw geluid.
De nieuwe kerndoelen plaatsen creatief schrijven in een brede ontwikkeling van taalvaardigheid. Creatief schrijven vervlecht identiteit, taalontwikkeling en reflectie enheeft alles in zich om spreek- en luistervaardigheid, taalkunde en letterkunde in
betekenisvol taalonderwijs met elkaar te verbinden. Om onszelf en anderen houvast te geven bij het ontwerpen, ontwikkelen en uitvoeren van vernieuwend creatief schrijfonderwijs hebben wij (jeugdboekenauteurs, lerarenopleiders en neerlandici) de krachten gebundeld en samen naar vakdidactische ontwerpprincipes voor het creatieve leer- en schrijfproces gezocht. In een actieve workshop delen we de opgedane inzichten en gaan de deelnemers zelf aan de slag met het didactisch model!

Kritisch denken én kritisch voelen: een intermediale literatuurles over het engagement van Lieke Marsman 

Lieke Marsman spreekt zich in haar poëzie, roman, essays, columns en via verschillende (sociale) media kritisch uit over het klimaat, waarbij ze het persoonlijke vermengt met expliciet engagement (kritisch denken en voelen). Marsmans werk en schrijverschap vormen een belangrijke casus in mijn promotieonderzoek waarin ik op basis van Educational Design Research een intermediale literatuurdidactiek ontwikkel en onderzoek. De didactiek is gericht is op het versterken van de literaire leesvaardigheid en mediale geletterdheid van leerlingen in het voortgezet onderwijs (bovenbouw havo/vwo). De ontwerpprincipes voor de didactiek zijn beproefd met een pilotles over het engagement van Marsman. In mijn bijdrage zal ik beknopt de literatuurdidactiek en de eerste resultaten uit de praktijk presenteren. Vervolgens wil ik aan de hand van een interactieve werkvorm met de deelnemers onderzoeken welke inzichten je op basis van een lesactiviteit over Marsmans (literaire) teksten en media-uitingen kunt verwerven over haar engagement, haar rollen als publieke intellectueel en literaire beroemdheid en de (literaire) genres en media die ze daarbij inzet