Op school spreken we Nederlands (en Arabisch, Turks en Pools): meertaligheid op Vlaamse secundaire scholen. Tussen perceptie, praktijk en beleid

Op Vlaamse secundaire scholen zitten steeds meer leerlingen die meertalig opgroeien. Welke plaats krijgen al die talen in de klas, naast het Nederlands? Op basis van onderzoek bij 1118 leerlingen en 127 leerkrachten uit achttien Vlaamse scholen onderzoeken we hoe meertaligheid vandaag beleefd en ingezet wordt in het onderwijs.
Hoewel de klaspraktijk vaak nog sterk eentalig is, erkennen leerkrachten de talige repertoires van leerlingen wel steeds vaker als een persoonlijke meerwaarde. Leerkrachten zoeken naar zinvolle manieren om met die meertalige achtergrond om te gaan - maar leerlingen ervaren een gebrek aan ruimte voor hun thuistalen.
Tegelijk blijkt dat veel scholen nog zoeken naar een coherente visie en concrete handvatten om met meertaligheid om te gaan. In deze bijdrage delen we dus niet alleen onderzoeksresultaten, maar ook eerste inzichten uit praktijkgerichte samenwerkingen met vier scholen. Daar tonen kleine, doelgerichte ingrepen — zoals meertalige woordenschatsteun, reflectie op taalleerstrategieën en bewuste afspraken over taalgebruik — hoe meertalige repertoires functioneel kunnen bijdragen aan krachtiger en inclusiever onderwijs.

Taalbruggen bouwen. Krachtige leeromgevingen voor leerlingen met een grote afstand tussen schooltaal en thuistaal

Hoe kunnen we de steeds breder wordende doelgroep van leerlingen die de Nederlandse schooltaal om uiteenlopende redenen onvoldoende beheersen, het beste ondersteunen op school? Hierover gaat het project Taalbruggen (2025-2027). Wij namen interviews af met 18 experts die uiteenlopende visies op dit thema vertegenwoordigen. Daarnaast namen we een online survey af bij 237 leraren en voerden we focusgesprekken met schoolteams. Die antwoorden leggen we naast elkaar. Op welke vlakken lopen de visies van experten en leraren parallel? Over welke onderwerpen lopen de meningen uiteen? Ten slotte tonen we een van onze vignetten, verhalende casussen die lerarenteams helpen om een concrete visie te ontwikkelen en vervolgens hun onderwijspraktijk hierop af te stemmen. Jullie krijgen de primeur om deze methode uit te testen.

Meertalig literatuur lezen en bespreken in nieuwkomersklassen in het voortgezet onderwijs: effecten op leesmotivatie en burgerschapsvorming

Het benutten van het meertalige repertoire van tweedetaalleerders kan bijdragen aan hun taalontwikkeling en leesmotivatie (Sangers et al., 2025; Kapoyannis, 2019; Zaidi, 2020). Het vooraf lezen van schooltaalteksten in de thuistaal en praten over gelezen teksten kan het lezen in de schooltaal ondersteunen en de leesmotivatie stimuleren (Zhang & Webb, 2019; Ganushchak, 2025). Voor NT2-leesbevordering wordt daarom idealiter ingezet op lezen in de thuistaal én schooltaal (Nederlands) en worden verhalen besproken, een aanpak die in de lespraktijk nog weinig voorkomt (Boere, Welie & Sangers, 2024). Met thematisch passende literaire verhalen kan meertalig lezen bovendien ingezet worden voor het burgerschapsonderwijs dat sinds 2022 een verplicht onderdeel is van het Nederlandse schoolcurriculum. Om het effect van meertalig lezen en praten over verhalen op de leesmotivatie en burgerschapsontwikkeling van nieuwkomers te meten, nemen in het voorjaar van 2026 ruim zeshonderd leerlingen in internationale schakelklassen (12-18 jaar) deel aan een negenweekse, klassikale leesinterventie. De deelnemers lezen negen literaire verhalen op A2-niveau in het Nederlands en hun thuistaal en voeren bijpassende gespreksopdrachten uit. Data wordt verzameld middels een pre- en postinterventie-vragenlijst en interviews; de resultaten zijn in de zomer van 2026 bekend en deze zullen we presenteren in onze bijdrage.

Differentiatie en drempels verlagen: Bouw je eigen taalondersteuning met vibecoding

Hoe maak je in een handomdraai lesmateriaal dat écht aansluit bij de talige achtergrond van leerlingen in OKAN/ISK en andere meertalige klassen? In deze workshop ontdek je vibecoding: zelf applicaties bouwen met AI, zonder programmeerkennis.
Voor leerkrachten van nieuwkomers en meertalige leerlingen is het ontwikkelen van gedifferentieerd materiaal een dagelijkse uitdaging die de werkdruk fors verhoogt. Vibecoding biedt hier een uitweg: je bouwt zelf interactief lesmateriaal op maat van je doelgroep. Denk aan woordenschatapps die de thuistaal van de leerling benutten, of leesteksten die zich aanpassen aan het instapniveau van een nieuwkomer. AI is vandaag dé ontwerpassistent en maakt didactisch maatwerk haalbaar en schaalbaar.
De workshop volgt een interactief format:
Input (30 min): demonstratie van de techniek en voorbeelden van apps voor taalondersteuning in OKAN/ISK-context;
Uittesten (20 min): deelnemers bouwen zelf hun eerste digitale lesmateriaal voor meertalige leerlingen.
Zo werken we aan de digitale geletterdheid van de leerkracht én aan inclusief taalonderwijs voor nieuwkomers.